1. SINIF OKUMA(MASAL) KİTAPLARI VE ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

1.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN OKUYACAĞI KİTAPLARIN ÖZELLİKLERİ NE OLMALIDIR? HANGİ MASAL KİTAPLARI OKUNMALIDIR?

Okuma yazma eğitiminin başlangıcı olan 1. sınıf, çocukta masal okuma sevgisinin kazanıldığı en önemli zamandır. Yazıların gizli dünyasını artık kendi keşfedecek olan çocuğa eğer daha öncesinde okuma, kitap sevgisi aşılandıysa okumak için daha heyecanlı ve istekli olacaktır. Bu dönemde çocuk okuduğu kitaplarda kendi iç dünyasının yansımalarını görmek isteyecek, okuduklarını kendiyle özdeşleştirecektir. Yeni okuma sürecinden dolayı yavaş okuyacak ve okuduklarını aklında tutması güç olacaktır. Bunan dolayı çocuğun okuduğu hikayelerin sürükleyici ve kolay okunabilen metinler olması bu dönem için daha da önem kazanır. Çocuk okuma eylemini ders notu almak, takdir kazanmak gibi düşüncelerin dışında bir hobi, zevkle zaman geçireceği bir uğraş olarak da görmelidir. Bunun için okuyacağı kitapların seçimi önemlidir. Sadece okulda başarılı olmak amacıyla okunan kitaplar okul bitimiyle sonlanacak ve çocukta okuma alışkanlığı kazanılmamış olacaktır.

Bu dönemde çocuk aynı zamanda kişilik gelişiminin başlarında olduğu için okuduğu kitapların bir ana fikrinin olması, çocuğa bir mesaj vermesi ve onu o konuda düşünmeye sevk etmesi gerekir. Çocuk okuduğu hikayelerle hayata bakış açısını değiştirebilir veya bir bakış açısı kazanmaya başlayabilir. Ayrıca çocuk okudukça okumayı sevecek, kelime dağarcığı genişleyecektir. Sosyal hayatı genişlemeye başlayan çocuk için bu da arkadaş ilişkilerinde ve çevresiyle olan ilişkilerde oldukça fayda sağlayacaktır.

Birinci sınıf kitaplarında bulunması gereken özellikler:

7 yaş grubunun 1. sınıfa gittiği düşünülürse bu yaş grubu çocuklarının hayal dünyaları, zihinsel ve psikolojik gelişimleri baz alınarak kitap seçimi yapılmalıdır.

Teknik Özellikler:

  • Kitaplarda resim oranının düşük olmaması gerekir. Okuyan kişinin çocuk olduğu ve okumaya yeni başlamış olduğu unutulmamalıdır. Sıkılmaması sağlanmaya çalışılmalıdır. Kitapta bulunan resim içerikleri de düzgün olmalıdır. Korku uyandırıcı, çocuğun yaşının üstünde resimler bulunmamalıdır.
  • Resimlerde içeriğe uygun olarak kahramanlara yer verilmeli ve kahramanlar sabit durmamalıdır. Olayları yansıtacak şekilde resmedilmelidir.
  • Resimler kolay yorumlanabilmelidir. Çocuğu zora sokmamalıdır.
  • Kitapta bulunan yazı miktarı fazla olmamalıdır. Mümkünse her sayfada resim ve yazı beraber bulunmalıdır. Ancak yazı resmin üstünde olmamalıdır. Resmi kapatmamalıdır.
  • Yazı puntosu küçük olmamalıdır. 18-16 punto bu sınıf için uygundur. Yazılar renkli olmamalı ve göz yormamalıdır.
  • Sayfa ikiye bölünmemeli, yazılar ve resimler net bir şekilde görünmelidir.
  • Kitapların siyah beyaz değil; renklerle bezenmiş, iç açıcı olması gerekir.
  • Yazı aralarında satır boşlukları birbirine çok yakın olmamalıdır. Birbirine girmiş gibi duran bir yazı çocuğu okumadan uzaklaştıracaktır.
  • Kitap isminin çocuğun ilgisini çekecek özellikte olması gerekir. Çok uzun olmamalıdır.
  • Kitap sayfalarının parlak kağıt değil mat kağıttan oluşması göz yorma açısından daha kullanışlıdır. Ayrıca kitap kapağının kolay yırtılıp dağılmayacak şekilde kaliteli olması çocuğun daha rahat kullanmasına olanak sağlar.

Dil ve İçerik Özellikleri:

  • Kitapta bulunan metin içeriği de yaşına uygun kelimeler seçilerek oluşturulmuş olmalıdır. Küfür, argo ifadeler bulunmamalı; çocuğun dil gelişimini bozacak kelimelere yer verilmemelidir.
  • Yeni okumaya başlandığı için uzun uzun cümleler kurulmamalı, daha kısa ve anlaşılır cümlelere yer verilmelidir. 6-8 sözcük bir cümle için ideal olandır.
  • Dil düzgün kullanılmalı; yazım, noktalamaya dikkat edilmelidir. Çocuk için düzgün okuma ve yazma alışkanlığı için bu detay oldukça önemlidir. Çocuk okurken aynı zaman da göz aşinalığı da kazanacaktır.
  • Olaylar anlatılırken somut ifadeler kullanılmalı, soyut ifadeler de somutlaştırılarak verilmelidir.
  • Kelimeler gerçek anlamlarında kullanılmalı, mecazlara yer verilmemelidir. Veriliyorsa da çocuğun anlayabileceği şekilde basit şekilde kullanılmalıdır.
  • Cümle yapıları basit olmalıdır. Öznenin ya da yüklemin birden fazla olmamasına özen gösterilmelidir. Bu çocukta olayları anlarken kafa karışıklığa neden olur.
  • Kitap içeriğinde eski kelimelere yer verilmemelidir.
  • Kitaptaki konuların komik, eğlenceli olması çocukta kitap okuma devamlılığını sağlar.
  • İçeriğin öğretici ve düşündürücü olması, çocukta erdemli davranışlar sergiletmesi önemlidir.
  • İçeriği çocuğa kendini ayrıcalıklı hissetmekten öte Toplumun bir parçası olduğu düşüncesi aşılaması uygundur. Çocuğu yalnızlığa değil sosyal hayata yönlendirmesi gerekir.
  • Olaylar verilirken zaman ve yer kavramı net verilmelidir.
  • Kişi sayısı fazla olmamalı kahraman tek olmalıdır.
  • Kronolojik sıra takip edilmeli, geriye dönüşler sık sık tekrarlanmamalıdır.
  • İdeolojik unsurlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.
  • Daha çok canlı varlıklar kullanılmalıdır.
  • Hayvanlardan bahsederken hayvan sevgi ile verilmelidir. Hayvana eziyet, kötü muameleye yer verilmemelidir.
  • Son olarak İstanbul Türkçesi kullanılmalıdır. Yöresel ifadeler, ağız özellikleri kitaba yansıtılmamalıdır.

       Bu Dönemde Okunabilecek Kitap Önerileri

          Bu dönem çocuklarının hayal dünyalarının okul öncesindeki gini geniş, sınırları zorlayan bir dünya olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle bu dönem çocukları için en uygun tür masaldır. Masallardaki olağanüstü dünya, olağanüstü olaylar; devler, periler gibi onların dünyasına göre unsurlara yer verilir. Bu nedenle çocuklar bu dönemde en çok masal okumaktan hoşlanırlar. Kahramanları insan olan masallar kadar kahramanları hayvan olan masallar da ilgilerini çeker. Bu dönem masallarında cinsiyet ayrımı yoktur. Daha cinsiyet olgusu tam belirginleşmediği için masalları hem erkek çocukları hem de kız çocukları rahat rahat okuyabilir. 10 yaşına kadar bu masal dönemi devam eder.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir